του Παπαδομανωλάκη Παναγιώτη

Αφορμή για το παρακάτω άρθρο είναι η φερόμενη πρόταση για την ονομασίας της ΠΓΔΜ με τον όρο «Μακεδονία του Ίλιντεν», που όπως φαίνεται έδωσε δίνει ξανά την ευκαιρία σε αυτούς που γράφουν την ιστορία να ποτίσουν με εθνικιστικό δηλητήριο τον ελληνικό λαό. Η εξέγερση του Ίλιντεν μεταφράζεται σε μια επιθετική ενέργεια του σλαβομακεδονικού αλυτρωτισμού σε βάρος της ελληνικής Μακεδονίας, η οποία μεταφέρεται στο σήμερα “αποδεικνύοντας” τις βλέψεις των Σκοπίων στην ελληνική Μακεδονία.

Κατ’ αρχάς να ξεκαθαρίσουμε τη θέση μας σε δύο σημεία, για να μην μας παρερμηνεύσουν οι“εθνικά ευαίσθητοι”(εμάς τους “αναίσθητους”):

  1. Ο σωβινισμός και οι μεγαλοϊδεατισμοί είναι απεχθείς από όπου και αν εκφράζονται. Είτε πρόκειται για τον ακροδεξιό Γκρούεφσκι, είτε για τους “μακεδονομάχους” Φράγκους, Άνθιμους κα.

  2. Οποιαδήποτε ονοματολογία συνδέεται με την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, η οποία δρομολογείται επιτακτικά από τον παραπάνω ιμπεριαλιστικό άξονα και έχει σχέση με την ιμπεριαλιστική περικύκλωση της Ρωσίας, είναι αρνητική εξέλιξη. Δίκαιη λύση, προς όφελος των λαών, είναι λύση που θα την δώσουν κυρίαρχα οι ίδιοι οι λαόι, ανεξάρτητα από έξωθεν παρεμβάσεις και μεγολοϊδεατικές σκοπιμότητες,

Αφού ξεκαθαρίστηκε πως η θέση μας είναι η πλέον πατριωτική και διεθνιστική στο σήμερα, καθώς έχει να κάνει με την πάλη των λαών απέναντι στην επέλαση του νούμερο ένα εχθρού της ανθρωπότητας και για αυτό δεν πρόκειται να πάρουμε μαθήματα πατριωτισμού από τους “εθνικά ευαίσθητους”, ας προχωρήσουμε στις πραγματικές πλευρές της εξέγερσης του Ιλιντεν απέναντι στην λεγόμενη «εθνική αφήγηση”.

Εθνικά κινήματα στην Βαλκανική-“Μακεδονικό ζήτημα”

Η άνοδος των εθνικών επαναστατικών κινημάτων και των ανερχόμενων με αυτά επαναστατικών αστικών τάξεων οδήγησε στην απελευθέρωση εδαφών από την οθωμανική κυριαρχία και την συγκρότηση των εθνών-κρατών στα εδάφη αυτά. Το «Μακεδονικό ζήτημα» προκύψε τον 19ο αιώνα και είχε να κάνει με τη νομή της περιοχής της Μακεδονίας μεταξύ των διαμορφούμενων αστικών εθνών-κρατών της Βαλκανικής. Οι κυρίαρχες τάξεις των κρατών αυτών επιστρατεύουν η καθεμία την “Μεγάλη Ιδέα” τους, για δύο κυρίως λόγους: α) το μοίρασμα των αγορών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και β)τον αποπροσανατολισμό των εθνικών πληθυσμών από τη φτώχεια, τις εμφύλιες έριδες και την εξάρτηση που μάστιζε τα νέα κράτη. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά πως αλυτρωτισμός της εποχής δεν είχε ένα απελευθερωτικό χαρακτήρα για τους διάφορους λαούς του ζούσαν κάτω από τον οθωμανικό ζυγό. Από την στιγμή που δεν έγινε κατορθωτό το όραμα του Ρήγα για μέτωπο των Βαλκανικών Λαών κατά της Αυτοκρατορίας, οι εθνικοί ανταγωνισμοί στη πυρητιδαποθήκη των Βαλκανίων ήταν νομοτέλεια.

Ρουμάνοι, Βούλγαροι και Έλληνες διεκδικούν για τον εαυτό τους την μακεδονική επικράτεια. Ο Χαρίλαος Τρικούπης γράφει:

«Η Ελλάς ενδιαφέρεται διά την Μακεδονίαν, ήτις δύναται να διαιρεθεί εις τρία τμήματα: Την μεσημβρινήν, ήτις είναι και θα είναι ελληνική, οτιδήποτε και αν συμβεί, την κεντρικήν, την περιλαμβάνουσαν ελληνικούς πληθυσμούς και την αρκτικήν, τη μη οικούμενην υφ’ Ελλήνων. Την Ελλάδα απασχολεί η Κεντρική Μακεδονία, ης οι κάτοικοι αναγνωρίζουσι τον Πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως και ουχί την βουλγαρικήν εξαρχίαν, αλλ’ επειδή ενταύθα ο ελληνικός πληθυσμός δεν αποτελεί συναφή πληθυσμόν, είναι σχεδόν βέβαιον ότι, εάν η χώρα περιέλθη υπό τη σερβικήν κυριαρχίαν ή την βουλγαρικήν, οι κάτοικοι θα εκσλαβισθώσιν, ενώ εάν υπό την Ελλάδα θα εξελληνισθώσιν ολοσχερώς. Ο Τούρκος εκλείπει και πολύ ταχέως. Οταν έλθει ο μέγας πόλεμος, ως αφεύκτως θα συμβεί μετά τρία, πέντε, οκτώ έτη, η Μακεδονία θα γίνει Ελληνική ή Βουλγαρική κατά τον νικήσαντα. Αν τη λάβωσιν οι Βούλγαροι, δεν αμφιβάλλω ότι εντός ολίγων ετών θα είναι ικανοί να εκσλαβίσωσι τον πληθυσμόν μέχρι των Θεσσαλικών συνόρων. Αν ημείς τη λάβωμεν, θα τους κάμωμεν όλους Ελληνας μέχρι της Ανατολικής Ρωμυλίας».(Κορδάτος Γ., «Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδας», τ.12, σελ. 478-479, 499)

Η ίδρυση της Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης και η εξέγερση του Ίλιντεν

Το 1893 ιδρύεται η Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση(ΕΜΕΟ) ή Κομιτάτο των Βερχοβιστών. Η οργάνωση πρόβαλλε ως κύριο στόχο όχι την ενσωμάτωση σε κάποιο από τα ανερχόμενα αστικά έθνη – κράτη, αλλά την κοινωνική απελευθέρωση από την τυραννία των γαιοκτημόνων, που ταυτίζονταν τότε με την οθωμανική κυριαρχία. Το γράμμα του Ρήγα είναι με κάποιο τρόπο ζωντανό στα προτάγματα της ΕΜΕΟ. Πρώτα είμαστε Μακεδόνες και μετά Ρωμιοί, Σλάβοι, Βλάχοι ή οτιδήποτε άλλο.

Στις 20 Ιουλίου 1903, ανημέρα γιορτής του προφήτη Ηλία, ξέσπασε στη Μακεδονία η επανάσταση που έμεινε γνωστή στην ιστορία ως Ίλιντεν και είχε την συμμετοχή του αγροτικού χριστιανικού πληθυσμού, τόσο του εξαρχικού όσο και του πατριαρχικού. Η βραχύβια(μόλις δέκα ημερών) Δημοκρατία του Κρούσεβο διακηρύσει:

Ελευθερία η θάνατος!

Πρόσκληση προς τον τουρκικό λαό της Επαναστατικής Περιφερείας Κρουσόβο, Ανωτάτη Διοίκηση των Επαναστατών του Κρουσόβου, Ιλιντεν 1903

Αδέρφια, συμπατριώτες και αγαπημένοι γείτονες. Εμείς, οι αιώνιοι γείτονες σας, φίλοι και γνωστοί από τ’ ωραίο Κρούσοβο και τα πανέμορφα χωριά του, επειδή δεν μπορούσαμε πια να υποφέρουμε την τυραννία των διψασμένων για αίμα και πεινασμένων για ανθρώπινο κρέας μουρτάτηδων πού έχουν σκοπό να μας οδηγήσουν στην αλληλοσφαγή και να μας εξωθήσουν στη ζητιανιά και την αγαπημένη μας και πλούσια γη της Μακεδονίας να μετατρέψουν σε έρημο, σήμερα σηκώσαμε κεφάλι και, χωρίς διακρίσεις θρησκείας, εθνικότητας, φύλου και πεποιθήσεων, αποφασίσαμε να προστατευτούμε από τους δικούς σας και δικούς μας εχθρούς και να κερδίσουμε την ελευθερία».

Ξέρετε πολύ καλά πώς δεν είμαστε κακοί και καταλαβαίνετε πώς απ’ τα πολλά βάσανα βάλαμε το κεφάλι στον τορβά για να ζήσουμε ανθρώπινα η να πεθάνουμε παλικαρίσια. Επειδή πάππου προς πάππου συμβιώνουμε σε τούτη δω τη γης, σας έχουμε σαν δικούς μας και θέλουμε ως το τέλος να μείνετε δικοί μας.

Δεν πήραμε τα όπλα εναντίον σας – αυτό θα ήταν ντροπή για μας. Δεν σηκώσαμε τα όπλα εναντίον του ειρηνικού, εργατικού και τίμιου τούρκικου λαού πού τρέφεται σαν κι εμάς απ’ τον ματωμένο ιδρώτα του – αυτός ο λαός είναι αδέλφια μας και μ’ αυτόν το λαό ζήσαμε και θέλουμε να ζούμε μαζί.

Δεν βγήκαμε να σφάξουμε, να λεηλατήσουμε, να κάψουμε και να κλέψουμε -μας φτάνουν οι βιαιοπραγίες των αναρίθμητων ντερεμπέηδων πάνω στη φτωχιά και ματωμένη Μακεδονία μας. Δε βγήκαμε να εκχριστιανίσουμε και να ατιμάσουμε τις μάνες και τις αδελφές σας, τις γυναίκες και τις κόρες σας: πρέπει να ξέρετε οτι ή περιουσία σας, ή ζωή σας, ή πίστη και η τιμή σας είναι για μας τόσο σεβαστές όσο σεβαστές είναι και οι δικές μας. Απεναντίας, πήραμε τα όπλα για να διαφυλάξουμε την περιουσία, την πίστη και την τιμή σας

Δεν είμαστε μουρτάτες [άρνησίθρησκοι], δεν είμαστε ληστές – είμαστε επαναστάτες πού δώσαμε όρκο να πεθάνουμε για το δίκιο και την ελευθερία.

Αγωνιζόμαστε και θα αγωνιζόμαστε εναντίον των μουρτάτηδων καί των ληστών, εναντίου των τυράννων και των παρανόμων, εναντίον των βιαστών της τιμής μας και της πίστης μας και εναντίον των εκμεταλλευτών του ίδρωτα και του μόχθου μας. Από μας κι από τα χωριά μας να μη φοβάστε – σε κανέναν σας δεν θα προξενήσουμε ζημιές.

Εμείς, όχι μόνο σας θεωρούμε αδέλφια μας, αλλά και σας συμπονούμε σαν αδέλφια μας, επειδή καταλαβαίνουμε ότι και σεις είστε σκλάβοι σαν κι εμάς, σκλάβοι της αυτοκρατορίας και των μπέηδων της, των αφεντάδων και των πασσάδων της, δούλοι των πλούσιων και ισχυρών, των εκβιαστών και των τυράννων, εκείνων που πυρπόλησαν την αυτοκρατορία απ’ τις τέσσερις μεριές και μας ανάγκασαν να ξεσηκωθούμε για το δίκιο, την ελευθερία και για ανθρώπινη ζωή.

Για δίκιο – ελευθερία – ανθρώπινη ζωή σας καλούμε και σας να ‘ρθήτε και ν’ αγωνιστούμε μαζί.

Ελάτε κοντά μας, αδέλφια μουσουλμάνοι για να πολεμήσουμε τους εχθρούς σας και εχθρούς μας. Ελάτε κάτω από την σημαία της “Αυτόνομης Μακεδονίας”! Ή Μακεδονία είναι ή κοινή μας μάννα και φωνάζει για βοήθεια.

Ελάτε να συντρίψουμε τις αλυσίδες της δουλείας για να γλιτώσουμε από τα βάσανα και τα μαρτύρια και να στεγνώσουμε τους ποταμούς αίματος και δακρύων.

Ελάτε κοντά μας, αδέλφια να ενώσουμε τις καρδιές και τις ψυχές και να σωθούμε ώστε να ζήσουμε ειρηνικά, και τα παιδιά και εγγόνια μας να δουλέψουν ήσυχα και να προκόψουν.

Αγαπημένοι μας γείτονες. Καταλαβαίνουμε ότι εσείς, Τούρκοι και Αλβανοί Μουσουλμάνοι, νομίζετε πώς ή Αυτοκρατορία είναι δική σας και πώς δεν είστε δούλοι, επειδή στην οθωμανική σημαία δεν υπάρχει σταυρός αλλά ημισέληνος. Ότι αυτό είναι λάθος σύντομα θα το νοιώσετε και θα το καταλάβετε. “Αν όμως σας είναι δυσάρεστο να ‘ρθετε μαζί μας και να εκδηλωθείτε εναντίον της Αυτοκρατορικής τυραννίας, εμείς τ’ αδέρφια σας σε πατρίδα και βάσανα δεν θα σας πειράξουμε και δεν θα σας μισήσουμε.

Εμείς μόνοι μας θα αγωνιστούμε και για μας και για σας, και αν είναι αναγκαίο θα πεθάνουμε μέχρις ενός κάτω από την σημαία για την δική μας και την δική σας ελευθερία και για το δικό μας και το δικό σας δίκιο.

«Ελευθερία ή θάνατος» γράφει στα μέτωπα μας και στην ματωμένη σημαία μας. Σηκώσαμε αυτήν την σημαία και δεν υπάρχει επιστροφή.

Αν και σεις μας θεωρείτε αδέλφια σας και θέλετε το καλό μας, αν λογαριάζετε πάλι να ζήσετε μαζί μας όπως έχετε ζήσει μέχρι τώρα, και αν είστε πιστοί και άξιοι γιοι της μάνας Μακεδονίας, μπορείτε να μας βοηθήσετε μόνον μ’ έναν τρόπο – και αυτή είναι ή μεγάλη βοήθεια: να μην ενωθείτε με τους εχθρούς, να μην έλθετε με όπλα εναντίον μας και να μην βιαιοπραγήσετε στα χριστιανικά χωριά.

–  Ό θεός ας ευλόγηση τον ιερό αγώνα για το δίκιο και την ελευθερία.

–  Ζήτω οι αγωνιστές της ελευθερίας και όλα τα τίμια και καλά τέκνα της
Μακεδονίας.

Ζήτω! Για μια Αυτόνομη Μακεδονία»

Ο Γ. Τσορμπατζόγλου, β’ διερμηνέας της πρεσβείας της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη και απεσταλμένος από το ελληνικό κράτος στην Μακεδονία την περίοδο της εξέγερσης για να συλλέξει πληροφορίες, κάνει σαφές στην αναφορά του πως καμία σχέση δεν έχει η ΕΜΕΟ με τον βουλγαρικό αλυτρωτισμό:

«Τόσον επί του ανωτέρω ονείρου των Μακεδόνων όσο και επί του σχετικού προγράμματος της αληθούς επαναστάσεως της Μακεδονίας ουδεμίαν ασκούσιν επιρροήν αι πολιτικαί βλέψεις και η θέλησις της Βουλγαρικής Ηγεμονίας»(…)«Τολμώ όμως πάντως να φρονώ ότι είναι αδύνατον να απατώμαι ως προς την εξής εντύπωσίν μου: ότι, όπως ωστ’ αν η, η επανάστασης σήμερον της Μακεδονίας δεν είναι βουλγαρική και ότι ουχί μόνον ουδεμίαν υπέστη ζημίαν ο Ελληνισμός εκ της μέχρι σήμερον εξελήξεώς της αλλά ωφελείας μεγίστας επορίσατο εξ αυτής».

Για τη συμμετοχή των Πατριαρχικών Μακεδόνων (Ελλήνων) στην επανάσταση γράφει:

«… η εν τη χώρα επανάστασις είναι πολλώ ευρύτερον και βαθύτερον εξαπλωμένη ή όσων κοινώς νομίζεται… πάντα ανεξαιρέτως τα χωρία και τα τσιφλίκια μεμυημένα εις την κοινήν υπέρ ελευθερώσεως ιδέαν και είναι Έλληνες [πατριαρχικοί Μακεδόνες] φανατικοί οι σπουδαιότεροι αντιπρόσωποι των επαναστατικών συμμοριών εντός των πόλεων και των χωρίων και είναι ουκ ολίγοι οι εντός αυτών εξοπλισμένοι κρύφιοι οπαδοί των συμμοριών».

 

Φεντεραλιστές και Βαλκανική Ομοσπονδία

Οι αριστερίζοντες φερντεραλιστές, που αποτελούν την κύρια δύναμη του κινήματος του Ίλιντεν γράφουν στο πρόγραμμά τους:

«Αφού πρώτον ο λαός διαφωτισθή περί της καταστάσεώς του, πρέπει να διδαχθή ότι, εν η περιπτώσει αλλάξη αύτη θα αντικατασταθή υπό νέου καθεστώτος παρέχοντος τελείας εγγυήσεις ασφαλείας ζωής και τιμής, αλλά προς επιτυχίαν τούτου πρέπει να κατηχηθή ότι έχει ανάγκην πολέμου καλώς ωργανωμένου και δυναμένου να διαρκέση πολύν χρόνον. Καθ’ ην ώραν γίνηται η κατήχησις, όταν υπάρχουσι και Τούρκοι πρέπει να εμπνεύσητε ότι αποβλέπετε προς εν καθεστώς συνταγματικόν παρέχον εγγυήσεις απονομής δικαιοσύνης εξ ίσου εις όλας τας τάξεις και φυλάς και να επιστήσητε την προσοχήν του λαού εις αυτό το σημείον. Καθ’ ον χρόνον διαφωτίζετε τα πνεύματα των πολεμιστών δεν πρέπει να παραμελήτε να επισύρητε την προσοχήν αυτών επί του Μακεδονικού ζητήματος υπό έποψιν διεθνήν. Πρέπει να εθίσητε αυτούς να μη αναμένωσι καμμίαν βοήθειαν παρά της Ρωσσίας, Αυστρίας, Βουλγαρίας, Σερβίας και Ελλάδος, αλλά να βασίζωνται επί της ιδίας αυτών δυνάμεως. Πρέπει ν’ αναπτύξετε αυτοίς ότι η ελευθερία δεν δίδεται ως ελεημοσύνη εις τους λαούς αλλ’ αυτή αποκτάται δια των όπλων, και όταν το όπλον ευρίσκεται εις την χείρα τότε και η δύναμις αυξάνει»(…)«Ο λαός δεν πρέπει να εξαπατάται εκ των λόγων ότι θα δυνηθή να απαλλαγή του ζυγού, είτε διά της Βουλγαρίας, είτε διά τινος άλλης δυνάμεως, απ’ εναντίας πρέπει να έχη την πεποίθησιν ότι διά των εν δουλεία μεν διατελουσών, αλλ’ εσχάτως διοργανωθεισών ιδίων αυτού δυνάμεων θα δυνηθή ν’ ανακτήση την ανεξαρτησίαν αυτού».

Η δημιουργία ανεξάρτητου κράτους και η βαλκανική ομοσπονδία είναι ο τελικός στόχος των φεντραλιστών:

«Πρέπεινα διαφωτισθή ο λαός περί του Μακεδονικού ζητήματος υπό διεθνή έποψιν και να πεισθή ότι η Μακεδονία ένεκα λόγων εθνολογικών είναι αδύνατον να προσαρτηθή εις οιονδήποτε άλλο κράτος. Είναι ανάγκη να διαφωτισθή ο λαός ότι σκοπός των ομόρων κρατών δεν αποβλέπει εις την απολύτρωσιν αυτού αλλ’ εις την διά προσαρτήσεως επαύξησιν της χώρας των διά διαμελισμού της Μακεδονίας. Η ιδέα της ενώσεως των Βαλκανικών κρατών θα χρησιμεύση ως βάσις προς ένωσιν αυτών, τα δε ειρημένα κράτη πρέπει να πεισθώσιν ότι η σωτηρία όλων εν τούτω έγκειται, η Μακεδονία θέλει χρησιμεύση ως κέντρον της Ενώσεως ταύτης»

Αντεπανάσταση του ελληνικού κράτους

Το ελληνικό κράτος, όπως και το βουλγαρικό, τρομάζουν στην ιδέα του ξεσηκωμού στην Μακεδονία την οποία θεωρούν με σύγχρονη ορολογία “ζωτικό χώρο”. Τρομάζουν τόσο που δεν διστάζουν να συνεργαστούν με την Οθωνομανική Αυτοκρατορία μέσω της μυστικής διπλωματίας και της κατασκοπίας καταδίδοντας τους επαναστάτες. Ο Πήλιος Γούγης και ο Νενέκος αυτή τη φορά μπορούμε να πούμε πως με κάποιο τρόπο κυριάρχησαν.

Σε έκθεση του προξένου στο Μοναστήρι Κιουζέ Πεζά προς τον Έλληνα πρωθυπουργό, πρόξενος ενημερώνει την ελληνική κυβέρνηση για τη συνάντησή του με το νέο βαλή Εδίπ Πασά. Ο Πεζάς ενημερώνει το Πασά για τις κινήσεις των επαναστατών, δίνοντάς του κάθε πληροφορία που έχουν μαζέψει οι πράκτόρές του, όπως διαβάζουμε στο παρακάτω μνημείο ραγιαδισμού:

«Συμμορφούμενος, λέει, προς τας δοθείσας μοι διά του υπ’ αριθ. 3040 από 14 Δεκεμβρίου π.ε. Υμετέρου εγγράφου οδηγίας ανεκοίνωσα τω Εδίπ πασσά εντός των διαγραφομένων μοι ορίων πολλάς πληροφορίας, ας θεωρώ περιττόν ν’ αναγράψω ενταύθα, και επί πολλών σημείων επέστησα την προσοχήν αυτού. Έλαβε σημειώσεις και μοι υπεσχέθη ότι εντός ολίγου θα ενεργήση καταλλήλως»(…)«Εις τον Εδίπ Πασσάν, γράφει, δεν παρέλειψα να αναπτύξω την αλληλεγγύην των εν Μακεδονία ελληνοτουρκικών συμφερόντων καταστήσας αυτώ καταληπτόν ότι ημείς χάριν της εθνικής ημών αρτιότητος ενδιαφερόμεθα όσον ουδείς άλλος λαός υπέρ της ησυχίας και της ευημερίας της Τουρκίας, ως περικλειούσης εν τοις ορίοις αυτής την μεγίστην του ημετέρου έθνους μερίδα, ότι έδει να έχωσιν οι Τούρκοι ακράδαντον πεποίθησιν ότι ειλικρινώς θέλομεν να συνεργασθώμεν μετ’ αυτών, διότι ο απειλών κίνδυνος και ημάς εξίσου απειλεί. Είναι φυσικώτερον, τω είπον, να ενδιαφερόμεθα περί της τύχης των εν Μακεδονία ημετέρων ομοφύλων και ανησυχώμεν διά τα εν αυτή συμβαίνοντα, διότι ως γείτονες δεν δυνάμεθα ή να φροντίζωμεν περί της προφυλάξεως και της υμετέρας οικίας, αφού είνε γνωστόν ότι πυρπολουμένης της ιδικής σας κατ’ ανάγκην θα μεταδοθή το πυρ και εις την συνεχομένην ημών».

Άλλος Έλληνας πρόξενος στο Μοναστήρι, ο Μ. Κυπραίος, ενημερώνει την οθωμανική διοίκηση για την μέρα που θα ξεκινήσει η επανάσταση:

«Μοι εγνώρισαν εμπιστευτικώς ότι την εικοστήν του μηνός, ημέραν Κυριακήν και εορτήν του Προφήτου Ηλιού, κηρύσσεται αφεύκτως η επανάστασις, και μοι καθώρισαν τα σημεία της συγκεντρώσεως των επαναστατών. Τούτο δεν έλειψα ν’ ανακοινώσω τω Γενικώ Διευθυντή και συστήσω Αυτώ, ως και πάντοτε έπραττον, να λάβη τα απαιτούμενα προς προφύλαξιν ιδίως των ημετέρων χωρίων μέτρα. Ο Γενικός Διοικητής όμως δεν ηθέλησε να λάβη υπ’ όψει τας συστάσεις μου και τας ανακοινώσεις μου απέδιδεν εις απλάς διαδόσεις των οπαδών του Κομιτάτου».

Τέλος ‘Α Μέρους

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *