Πίτερ Νόρμαν: Ο Αυστραλός αθλητής που βίωσε το περιθώριο για να υπερνικήσει ο κόσμος, τον ρατσισμό!

Μοιράσου το
Share on Facebook
Facebook
Share on Google+
Google+
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

του Μιχάλη Πρέκα

Ο Πίτερ Νόρμαν είναι ο μεγαλύτερος αφανής ήρωας, ο οποίος βίωσε το περιθώριο και μάλιστα όντας Ολυμπιονίκης. Για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, όμως. To πρωί της 16ης Οκτωβρίου 1968 πραγματοποιήθηκε ο τελικός των 200 μέτρων στο στίβο. Ο Πίτερ Νόρμαν έπαιρνε μέρος ως ένα απλό αουτσάιντερ. Τα αθλητικά του προσόντα, αγώνα με τον αγώνα, γινόντουσαν όλο και καλύτερα.  Στον τελικό εκείνης της μέρας έπαιρναν μέρος και τα δύο μεγάλα φαβορί οι αφροαμερικανοί αθλητές, ο Τόμι Σμιθ και ο Τζον Κάρλος.

Την περίοδο εκείνη ήταν σε ακμή ο αγώνας τον μαύρων Αμερικάνων για τα ίσα δικαιώματα. Παράλληλα, στην Αυστραλία υπήρχε ένα καθεστώς απαρτχάιντ αντίστοιχο με εκείνο της Νότιας Αφρικής.

Η ιστορική στιγμή του χαιρετισμού

Ο Νεαρός Αυστραλός παρά τα προγνωστικά καταφέρνει να βγει 2ος ενώ μπροστά του ήταν ο Τόμι Σμίθ και πίσω του στο βάθρο ο Τζόν Κάρλος. Οι δύο αφροαμερικανοί αθλητές είχαν αποφασίσει να διαμαρτυρηθούν για τα δικαιώματα της φυλής τους. Ο τρόπος της διαμαρτυρίας ήταν να υψώσουν την γροθιά τους ψηλά φορώντας ένα μαύρο γάντι, σύμβολο του κινήματος «Μαύρη Δύναμη».

Ο Νόρμαν θέλησε να βοηθήσει και αυτός με την στάση του την διαμαρτυρία των συναθλητών του. Προς μεγάλη τους έκπληξη, όπως αφηγήθηκαν στη συνέχεια οι δύο συναθλητές του. Μεταξύ των συμβόλων που θα χρησιμοποιούσαν ήταν και μια κονκάρδα με το σήμα του «Ολυμπιακού Σχεδίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα», κίνημα που είχε εκδηλωθεί με την αφορμή των Αγώνων και στο οποίο συμμετείχαν αρκετοί αθλητές. Ο Νόρμαν ζήτησε και πήρε κι αυτός μία, για την απονομή. Μάλιστα βοήθησε και περισσότερο, καθώς ήταν αυτός που βρήκε λύση στο ότι ο Κάρλος ξέχασε τα μαύρα του γάντια στο ολυμπιακό χωρίο, ο Νόρμαν ήταν αυτός που πρότεινε να μοιραστούν οι δύο αφροαμερικανοί από ένα γάντι.

Το μνημείο του «Χαιρετισμού» (Salute) στο Σαν Χοσέ των ΗΠΑ όπου απουσιάζει Πίτερ Νόρμαν. Εκεί το ζήτησε ο ίδιος βέβαια, για να μπορει ο καθένας να φωτογραφηθεί στηρίζοντας τον αγώνα για ανθρώπινα δικαιώματα.

Η πράξη του αυτή ήξερε πως θα του δημιουργήσει πρόβλημα, κυρίως εξαιτίας της πολιτικής και κοινωνικής κατάστασης που αναφέρθηκαν πριν. Η Αυστραλία βίωνε ένα καθεστώς απαρτχάιντ αντίστοιχο με εκείνο της Νότιας Αφρικής. Από την άλλη, οι συναθλητές του είχαν δηλώσει πως το έργο του ήταν πολύ πιο δύσκολο απο το δικό τους. Οι αφροαμερικανοί αθλητές είχαν έναν λαό από πίσω τους να τους υποστηρίξει. Οι Σμιθ και Κάρλος, αν και υπέφεραν, αργότερα αναγνωρίστηκαν ως σπουδαίοι ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο Νόρμαν δεν είχε τίποτα από αυτά, ήταν μόνος απέναντι σε ένα απαρτχαϊντικό κράτος, δακτυλοδειχτούμενος γιατί απλά συνέχιζε να στηρίζει έναν αγώνα που δεν ήταν καν δικός του. Όπως τόνισε κάποτε ο Τζον Κάρλος, «αν εμάς μας χτυπούσαν, ο Πίτερ Νόρμαν αντιμετώπιζε μια ολόκληρη χώρα και υπέφερε μόνος του»

Το «πρόβλημα» για τον Νόρμαν ήταν ότι αρνήθηκε από την πρώτη στιγμή και μέχρι το τέλος της ζωής του να καταδικάσει την ενέργεια των Σμιθ και Κάρλος. Το σύστημα κατευθείαν από την πρώτη στιγμή τον αποκλείει από την Ολυμπιακή Ομάδα της χώρας. Αποκλείστηκε από τον επαγγελματικό αθλητισμό της χώρας. Έτσι τα οικονομικά του ήταν σε άθλια κατάσταση. Έτσι, ξεκίνησε να δουλεύει σαν γυμναστής σε σχολείο και μερικές φορές ως κρεοπώλης. Λίγα χρόνια μετά προσβλήθηκε από γάγγραινα και αντιμετώπισε προβλήματα με τον αλκοολισμό.

Το αυστραλιανό κράτος του ζητούσε κάτι «απλό», για να τον κάνει να ξανά σταθεί στα πόδια του. Να ζητήσει συγγνώμη, με αντάλλαγμα μόνιμη θέση στην ολυμπιακή επιτροπή της χώρας και ενεργή συμμετοχή στη διοργάνωση των Αγώνων του 2000 στο Σίδνεϊ.Τελικά οι Αυστραλοί δεν τον κάλεσαν καν στους Ολυμπιακούς του Σίδνεϊ, κάτι που έκανε τιμητικά η Αμερικανική Ολυμπιακή Επιτροπή. Το 2006 ο Νόρμαν πέθανε από καρδιακή προσβολή, χωρίς ποτέ μέχρι τότε η χώρα του να έχει απολογηθεί. Κάτι που τελικά συνέβη το 2012, όταν το κοινοβούλιο της Αυστραλίας αναγνώρισε τα «σπουδαία επιτεύγματα του αθλητή Πίτερ Νόρμαν», την «αδικία εις βάρος του το 1972» αλλά και απολογήθηκε για την συμπεριφορά της χώρας απέναντι του, συγχαίροντας τον παράλληλα «για την προσφορά του στην αναγνώριση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ισότητας».

Οι συναθλητές κουβαλούν το φέρετρο του

Οι συναθλητές του τον αποχαιρέτησαν όντας αυτή που κουβάλησαν τον φέρετρο του. Ο Σμίθ δήλωσε πως: «Σε όλη του τη ζωή πλήρωσε το τίμημα της επιλογής του». Παράλληλα συνέχισε λέγοντας: «να συμμετάσχει στον αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ήταν ένας λευκός αθλητής δίπλα σε δύο μαύρους, που αγωνίστηκαν και οι τρεις για τον ίδιο σκοπό». Την ιστορία του Νόρμαν εξιστόρησε ο ανιψιός του. Ο ίδιος ο Νόρμαν του είχε πει τι ήταν αυτό που τον ώθησε να διατηρήσει αυτή την στάση και τι ήταν αυτό που τον έκανε να υπομένει όλα τα προβλήματα, για μια ιδέα. Όλα αυτά τα αιτιολόγησε λέγοντάς του:

«Δεν μπορούσα να καταλάβω γιατί ένας μαύρος δεν μπορούσε να πιει το ίδιο νερό, να πάρει το ίδιο λεωφορείο και να πάει στο ίδιο σχολείο με έναν λευκό. Υπήρχε κοινωνική ανισότητα για την οποία δεν μπορούσα να κάνω τίποτα από εκεί που ήμουν, αλλά τη μισούσα. Λέγεται ότι το να συνδέσω το αργυρό μου μετάλλιο με εκείνον τον χαιρετισμό μείωσε το επίτευγμα μου. Το αντίθετο. Θα πρέπει να ομολογήσω ότι είμαι πολύ περήφανος που ήμουν εκεί.»

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *